Umetnost, Vesti

Potpećka pećina lepotica Drežničke gradine

Posted: 2. oktobra 2015. u 14:19   /   by   /   comments (0)

Kraj septembra je da par lepih dana koji su mamili čoveka napolje sunčevim zracima. Glava puna obaveza najbolje se rastereti vožnjom bicikle prema Potpećkoj pećini i selu Zlakusi koje se nalazi nadomak ove prirodne lepote. Ova destinacija poznata je ljubiteljima biciklzma koji je rado koriste za vožnju u rekreativne, ali i u svrhe profesionalnog bavljenja ovim sportom.
Potpećka pećina se nalazi u selu Potpeće četrnaest kilometara od Užica, u severnom podnožju Drežničke gradine koja je na 932. metara nadmrske visine. Ulaz u Potpećku pećinu spada u red monumentalnih dela prirode. Sam pećinski otvor visok je 50 metara, širok je u dnu oko 12, a pri vrhi se širi do 22. metra. Spada u najveće pećinske otvore u Evropi, a najveći je na Balkanu. Potpećka pećina je zaštićena 1953. godine i predstavlja treću kategoriju, unjoj je tempertura 9 stepeni, vazdušni pritisak od 720. do 750. milibara, a vlažnost vazduha 94. do 100. posto. Uređena je 1983. godine kada je i otvorena. Dužina staze je 955. metara. Pećina je ispitana 2. km iz pravca Potpeća i iz pravca Drežnika.
Petnica pećinska reka izvire dvadesetak metara ispod mostića Temperatura vode je devet stepeni što je izuzetno povoljno za gajenje kalifornijske pastrmke. Na dužini od dva kilometra koliko je Petnica duga ima oko trideset ribnjaka.

Parta i Misar Šejki

Čekajući vodiča Potpečke pećine susreo sam dva Indijca koja su me pitali kada počinje tura kroz pećinu. Bio sam prijatno iznenađen njihovim dolaskom, jer uglavnom srećem domaće turiste i Slovence kada dolazim sa biciklom do pećine. Razgovor uz šalu je tekao kao reka dok vodič nije stigao.
Šta vas je zainteresovalo da dođete u Srbiju i da posetite Potpećku pećinu?
—Zovem se Misar Šejki i živim u Kaliforniji. Čuli smo da je Srbije lepa zemlja i da je Zlatibor prelepa planina tako da trgamo za zanimljivim turističkim odredištima kao što je ovo. Iznajmili smo automobil u Užicu i dovezli smo se do pećine.–
—Zovem se Parta i dolazim iz grada Bengalora koji se nalazi u Indiji. Mi smo na turi po jugoistočnoj Evropi koja prolazi kroz dosta promena. U Srbiju smo došli iz Grčke i dalje nastavljamo ka Velikoj Britaniji. Iz turističke organizacije su nam preporučili da dođemo u Potpećku pećinu i evo nas ovde.–

Aleksandar Mićević vodič Poptećke pećine

Aleksandar Mićević vodič Poptećke pećine

Ljubazni vodič Potpećke pećine Aleksandar Mićević nas je dočekao okupivši prisutne goste i poveo u avanturu prema srcu Drežničke gradine.
—Nalazimo se u selu Potpeću ispred Potpećke pećine. Kao što i sami možete uočiti pećina se sastoji od gornje i donje pećine. Samo je gornja pećina uređene za turističke posete u dužini od oko 550 metara. Donja pećina se može obilaziti avanturistički iz nje isticao je i periodični tok koji u letnjim mesecima presuši. Samu pećinu istraživao je Jovan Žujović početkom 19. veka, a početkom 20. veka u dva navrata Jovan Cvijić. Najveći deo pećine istražio je profesor Radenko Lazarević u periodu od 1973 do 1978 godineGornja pećina je dosta nepristupačna i za razliku od donje pećine u kojoj su pronađeni ostaci iz doba neolita kao što su ostaci grnčarije i obrađene životinjske kosti što ukazuje da je donja pećina korišćena od davnina ovu gornju pećinu su ljudi posećivali uglavnom za vreme ratova. Ovde su se skrivali Srbi pred napadom Turaka. Pećine su podeljene na suvi i i aktivni deo. Mi se nalazimo u suvom delu, u dvorani koja se naziva Hangar. Ako uočite ceo ulaz iz ove perspektive vidi se silueta slona.–


Ganeša, dodao je Misar Šejki uz vedar osmeh na licu vadivši fotoaparat.
Krenuli smo dalje glavnim hodnikom pećine u čijem delu je pećinski nakit bio siromašan. Razlog za to je preveliki otvor pećine i prodor vazduha. Saznali smo da je za stvaranje jednog centimetra stalktita ili stalagmita u ovom delu pećine potrebno je oko hiljadu godina.

STA41332
—Ovde ispred nas možemo videti stalagmit koji je u obliku ribe. Iznad njega na zidu možete uočiti jednu kamilu.–


—Sada se nalazimo u poslednjoj dvorani suvog dela pećine koja se naziva Sala Zmajeva, a dobila je ime po ove dve figure koje podsećaju na glave zmajeva. Ljudi koji su se skrivali od Turaka mogli si doći do ovog dela jer je on manje više nepromenjen.–
Nastavivši kroz prolaz Nade koji je probijen 1976. godine ušli smo u aktivni deo pećine gde je stalna temperatura 9 stepeni,a vlažnost vazduha i do 100 procenata sa vazdušnim pritisakom do 700 milibara. Naučnici kažu da oaj deo pećine predstavlja prirodnu hiperbaričnu komoru što me je dovelo na ideju da bih trebao češće posećivati ovo čudo prirode.
Našli smo se u dvorani koja nosi naziv po našem geografu Jovanu Cvijiću. Centralna grupa stalagmita zove se Jovan Cvijić i speleolozi. Tu je i grupa stalagmita nosi naziv Čiča i sinovci a dobila je naziv po pomenutom preofesoru Lazareviću i istraživačima koji su istražili najeći deo pećine. U aktivnom delu pećine je pečinski nakit je već bogatiji i po rečima vodiča za stvaranje jednog centimetra potrebno je oko sto godina.


—Kada se spoje stalaktit koji ide odozgo na dole i stalagmit koji odozdo na gore dobijamo stalagmat ili pećinski stub. Skroz sa druge strane ispred nas ova grupa stalagmita nosi naziv Ljuba i njegove mačke. Iznad njega možete videti jednu košnicu, a sa vaše desne strane je stalagmit koji se zove samac i ima belu boju. Ima povećanu prisutnost kalcijum karbonata koji mu daje belu boju. Dalje ćemo nastaviti da se krećemo galerijom mladih istraživača.–
Prošli smo i pored bigrenih kada po kojima je Stopića pećina poznatija, jer te kade su gore ogromne.


—Sa vaše desne strane dok budete prolazili nalazi se Pećinski stub palma u saksiji. Ovde ispred nas vidimo pećinsku draperiju koji se zove Nevestin veo, a dalje ćemo proći kroz prolaz slepih miševa koij je dobio naziv od istraživača koji su ih čuli dok su kopali u ovom delu pećine. To im je dalo znak da se pećina ovde ne završava i da nastave dalje.–
Našli smo se na početku Drežničkog puta kako su ga istraživači nazvali jer su se nadali da će ih on dovesti do izlaza koji vodi u susedno selo u Drežniku. Međutim još niko nije uspeo da uđe u pećinu iz jednog sela i da izađe u drugom, a procenjuje se da je pećina duga negde od 8. do 10. kilometara.


—Mi se sada nalazimo u poslednjoj dvorani koja je predviđena za turističke obilaske koja nosi naziv Snežana i sedam patuljaka. Dobila je ime po grupi od osam stalagmita.

Sa druge strane ovaj pečinski stub se zove lavlja čeljust. Stubovi su unutra šuplji i zvone.–


Pećinski ukras u obliku  bebe i helektiti ostavili  su utisak na sve prisutne dok su sevali blicevi na sve strane.

—Ovde se možemo sresti sa specifičnim pečinskim nakitom koji se helektiti koji nastaju tako što kapljica vode koja bi trebalo da topi krečnjak i da pada na dole prkoseći zemljinoj gravaitaciji i strujanjem vazduha razliva se levo i desno i tako nastaju ove male iglice.–


—Ode možemo videti jedan molitvenik. To je mesto gde su se ljudi molili Bogu, držali relikvije dok su se skrivali u pećini. Kada se malo bolje pogleda može se uočiti grubo isklesan krst koji je vekovim do sada već skroz izbledeo.–
Kakvi su vam utisci posle obilaska Potpećke pećine?
-Veoma intresantno. Sviđaju mi se oblici pećinskog nakita koji podsećaju na hobotnicu i ribu, kao i otvor pećine koji podseća na slona.- rekao je Misar Šejki


Nakon obilaska Potpećke pečine Misar i Parta su me zamolili da im pokažem na karti put koji vodi do Sirogojna. Želeli su da obiđu što više turističkih odredišta iz našeg kraja dok ne krenu u pohode manastirima  Ovčarsko-kablarske klisure. Zadovoljni i puni utisaka otišli su dalje, a i meni je srce bilo puno jer sam proveo lep dan upoznavši se sa njima u Potpeću.

Predrag Marković

foto: P.M.