Umetnost

Najvredniji srpski rukopisi ne nalaze se u Srbiji

Posted: 9. decembra 2018. u 09:12   /   by   /   comments (0)

Smatra se da su najstariji Srpski rukopisi nastali krajem 14. veka, a da se njihov tačan broj u svetu ne zna, ali se smatra da ih ima između 800 i 1000.

Anatolij Arkadijevič Turilov, je jedan od najvećih znalaca slovenskog i srpskog srednjovekovnog rukopisnog nasleđa, koji govori o ovome.

Anatolij Arkadjevič Turilov (1951), rođen je u Jaroslavlјu (Rusija). Jedan je od najvećih znalaca slovenskog i srpskog srednjovekovnog rukopisnog nasleđa.

Studirao je na Istorijskom fakultetu Moskovskog državnog univerziteta (Katedra za proučavanje izvora za istoriju SSSR-a), Tema njegovog magistarskog rada je bila: “Bugarski i srpski izvori za srednjovekovnu istoriju Balkana u ruskoj pismenosti od kraja 14. do prve četvrtine 16. veka”. Glavni je urednik “Svodnog kataloga slovensko-ruskih rukopisnih knjiga 14. veka”, koje se čuvaju u Rusiji, i nekim drugim zemlјama. Anatolij Arkadjevič Turilov je izabran za inostranog člana SANU.

Broj srpskih rukopisa od 12-17. veka ima oko 4000-5000 i nalaze se u inostranstvu.

Najveći broj, više od 95 odsto, srpskih srednjovekovnih rukopisa se nalaze u Evropi: Oksfordu, Londonu, Pragu, Krakovu, Sankt Peterburgu, Moskvi, Kijevu, Odesi,Solunu, Cetinju, Rimu, Parizu. Najveća i najvrednija zbirka srpskih rukopisa, van granice bivše Jugoslavije, čuva se u manastirima Svete Gore u Grčkoj.

Stotine srpskih rukopisa od 12 do17. veka se nalaze u Rusiji – Moskva, Sankt Peterburg, gde ih čuva Ruska nacionalna biblioteka Akademije nauka.

Dosta srpskih rukopisa se nalazi u Bugarskoj, čak više nego Bugarskih.

Određivanje nacionalne tradicije rukopisa otežano je činjenicom da su se u 16. i 17. veku srpskim resavskim pravopisom služili pisari od Jadrana do Crnog mora.

Mnogo je srpskih rukopisa i u Rumuniji, ali njihov tačan broj nije ustanovlјen. Broj srpskih rukopisa u drugim zemlјama, gradovima i manastirima daleko je manji, najviše nekoliko desetina, ali među njima ima pravih bisera.

Takođe se dosta naših rukopisa nalazi u Rumuniji, njihov tačan broj nije ustanovlјen. Broj srpskih rukopisa u drugim zemlјama, gradovima, manastirima, su daleko manji, ali među njima ima pravih bisera.

U Ukrajini, srpski rukopisi se nalaze u Kijevu i Odesi, i njihova sudbina je neraskidivo povezana sa ruskim zbirkama.

Velike zbirke srpskih rukopisa (najviše trideset u svakoj) postoje u Berlinu (zbirka Vuka Karadžića), Beču (uglavnom rukopisi svetogorskog porekla koje je kupio J. Kopitar), Pragu (zbirka P. J. Šafarika), Parizu, Londonu.

Posebna je tema zbirka rukopisa u Jerusalimu i na Sinaju. Neke od njih napisali su upravo u Svetoj zemlјi srpski monasi i hodočasnici

Sveta Gora je jedna od najvećih centara slovenske pisarske i prevodilačke delatnosti. Potpuna slika slovenske prepisivačke književne delatnosti na Svetoj Gori može se dobiti samo na srpskom materijalu, na osnovu rukopisa iz Hilandara, budući da je ona najveća na Svetoj Gori.

Priredio: Slobodan MITRIĆ

Izvor: Anatolij Arkadjevič Turilov “Studije iz slovenskog i srpskog srednjeg veka” Izdavač: Čigoja štampa – Beograd.