Press

Međunarodni dan žena

Posted: 8. marta 2018. u 10:27   /   by   /   comments (0)

Danas se širom sveta obeležava Međunarodni dan žena – Osmi mart, koji je nastao kao dan borbe za ekonomsku, političku i socijalnu ravnopravnost žena i muškaraca.

Prvi nacionalni Dan žena obeležen je 28. februara 1909. godine u Sjedinjenim Američkim Državama nakon deklaracije koju je izdala Socijalistička partija Amerike. Iste godine organizovana je Međunarodna konferencija žena socijalističke Druge internacionale.

Ideja da se obeležava međunarodni dan žena pojavila se u periodu brze industrijalizacije i ekonomske ekspanzije. Uslovi rada radnika u fabrikama bili su vrlo loši, što je često dovodilo do izbijanja radničkih protesta. Osmog marta 1857. godine, žene zaposlene u tekstilnoj industriji u Nјujorku izašle su javno da demonstriraju i protestuju zbog loših uslova rada i niskih plata. Ove demonstracije rasterala je policija, ali su one nakon dva meseca osnovale sindikat, pa su protesti na isti datum, 8. marta, nastavlјeni i narednih godina. Najpoznatiji je bio protest iz 1908. godine kada je 15.000 žena marširalo kroz Nјujork, tražeći kraće radno vreme, bolјe plate i pravo glasa.
Inspirisana američkim delanjem povodom ovog pitanja, Nemica Luiz Cic predložila je organizovanje Međunarodnog dana žene, a inicijativu za taj praznik preuzela je nemačka feministikinja i komunistikinja Klara Cetkin. Cetkinova se borila za prava žena od 1889. godine, a predlog je javno iznela 1910. godine na prvoj međunarodnoj ženskoj konferenciji u narodnoj kući u Kopenhagenu. Sledeće godine Međunarodni dan žena obeležen je u Austriji, Nemačkoj, Švajcarskoj i Danskoj. Ovaj praznik je prihvaćen u svim socijalističkim zemlјama nakon što je Aleksandra Kolontaj ubedila Lenjina da isti prihvati kao državni. Tu praksu je preuzela i posleratna SSSR i njene saveznice, uklјučujući i SFRJ.
Prva proslava Dana žena u Srbiji održana je 1914. godine.

Kao međunarodni dan žena, osmi mart (po prvi put tačno određeni datum), prihvaćen je 1917. godine. Ujedinjene nacije su od 1975. godine, koju su proglasile za Međunarodnu godinu žena i službeno počele obeležavati Međunarodni dan žena. U međuvremenu su uvedene institucije kao što su trudničko bolovanje, ograničenje rada žena u trećoj (noćnoj) smeni, isplata zarada za isti rad, pravo glasa i mnoge druge.

Izvor: Bibliteka “ Radoje Domanović“ Velika Plana